Με συγχρηματοδότηση από το πρόγραμμα «Erasmus+» της Ευρωπαϊκής Ένωσης

| AT | BG | HR | EU | IT | LV | UA |

Βουλγαρία

Εθνικό οικοσύστημα επιχειρηματικότητας και γυναίκες επιχειρηματίες

Μέτρηση του αντίκτυπου - Αποτελέσματα της διαδικτυακής έρευνας με εμπειρογνώμονες σε θέματα ψηφιοποίησης

Συμπεράσματα από τις τοπικές στρογγυλές τράπεζες με τους ενδιαφερόμενους φορείς

Εθνικό οικοσύστημα επιχειρηματικότητας και γυναίκες επιχειρηματίες

Το ποσοστό των γυναικών επιχειρηματιών στη Βουλγαρία είναι υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ. Οι γυναίκες σε υψηλές διευθυντικές θέσεις έχουν επίσης σημαντικό ποσοστό. Είναι νεότερες και πιο μορφωμένες από τους άνδρες που κατέχουν παρόμοιες θέσεις.

Από το 2018, η Βουλγαρία κατατάσσεται στην 26η θέση παγκοσμίως όσον αφορά τις συνθήκες επιχειρηματικότητας για τις γυναίκες με συνολικό δείκτη 93,8 (με μέγιστο το 100). Μεταξύ των χωρών της ΕΕ, η Βουλγαρία κατατάσσεται στην 17η θέση.[1] Μείωση της κατάταξης αυτής παρατηρήθηκε για τα επόμενα έτη 2020 και 2021, όπου η Βουλγαρία σημείωσε 90,6 σύμφωνα με τον δείκτη women, business and the law 2021[2]^,[3].

Όσον αφορά την ψηφιοποίηση, η εγκεκριμένη στρατηγική "Ψηφιακός μετασχηματισμός της Βουλγαρίας για την περίοδο 2020-2030" περιγράφει το όραμα για την ψηφιακή μετάβαση της εθνικής οικονομίας. Παρά τις πρωτοβουλίες σε ορισμένες πρωτοποριακές τεχνολογίες, η ενσωμάτωση των ψηφιακών τεχνολογιών είναι άνιση μεταξύ των περιφερειών και των μεγεθών των επιχειρήσεων, με τις μικρές επιχειρήσεις να παρουσιάζουν σημαντική καθυστέρηση στην υιοθέτησή τους.[4]

Μια έρευνα του Οργανισμού Kantar για τις ΜΜΕ από το 2020 δείχνει ότι η πλειοψηφία των γυναικών επιχειρηματιών είναι άνω των 40 ετών και το 57% των επιχειρήσεών τους έχουν ιδρυθεί από το 2001 και μετά. [5]

Σύμφωνα με την ίδια έρευνα:

·         οι περισσότερες γυναίκες επιχειρηματίες έχουν πανεπιστημιακό πτυχίο (90%) και είναι συνήθως ιδιοκτήτριες/συνιδιοκτήτριες της επιχείρησης (59%) ή διευθύντριες (13%),

·         Παρόμοια με τη διάρθρωση των ΜΜΕ στη χώρα μας, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις που διοικούνται από γυναίκες είναι επίσης συχνότερα πολύ μικρές επιχειρήσεις (62%) και ακολουθούν οι μικρές επιχειρήσεις (28%),

·         Συνήθως, οι γυναίκες επιχειρηματίες δραστηριοποιούνται στο εμπόριο (35%), αλλά είναι αξιοσημείωτο ότι στη δεύτερη και τρίτη θέση βρίσκονται τομείς υψηλής ή μέσης τεχνολογικής και έντασης γνώσης - η μεταποίηση (13%) και οι επαγγελματικές δραστηριότητες και η έρευνα (11%).

Τα στοιχεία δείχνουν ότι γενικά οι γυναίκες επιχειρηματίες εργάζονται στη βουλγαρική αγορά και λιγότερο συχνά εξάγουν τα προϊόντα/υπηρεσίες τους σε ξένες αγορές. Αυτό δείχνει ότι θα μπορούσαν να υποστηριχθούν στη διεθνοποίηση προκειμένου να αναπτύξουν την επιχείρησή τους και να παρουσιάσουν βιώσιμα αποτελέσματα.[6]

Το κύριο πρόβλημα που αντιμετώπιζαν οι γυναίκες επιχειρηματίες πριν από την κρίση του Covid-19 ήταν η έλλειψη εργατικού δυναμικού, καθώς και η έλλειψη εξειδικευμένων εργαζομένων. Η αποτελεσματικότητα των διοικητικών υπηρεσιών δημιουργεί επίσης κάποια εμπόδια για το 35% εξ αυτών, ενώ κάθε τρίτη γυναίκα επιχειρηματίας μοιράζεται ότι ένα από τα εμπόδια για την ανάπτυξη της επιχείρησής της είναι η έλλειψη προστασίας από τον αθέμιτο ανταγωνισμό και η ύπαρξη γκρίζας οικονομίας.[7]

Μια έρευνα μεταξύ 176 γυναικών επιχειρηματιών στη Βουλγαρία δείχνει ότι τα τρία κυριότερα εμπόδια για την έναρξη και την ανάπτυξη μιας επιχείρησης είναι: η επίτευξη ισορροπίας μεταξύ οικογένειας και επιχείρησης, η υποτίμηση των ιδιοτήτων τους ως γυναίκες επιχειρηματίες και διευθυντές, η περιορισμένη πληροφόρηση για επιτυχημένες γυναίκες επιχειρηματίες. Ταυτόχρονα, τα κίνητρα για τις γυναίκες να γίνουν επιχειρηματίες παρά τις δυσκολίες είναι: η επιδίωξη ανεξαρτησίας και η επιθυμία να δημιουργήσουν υψηλότερο εισόδημα.[8]

Σε γενικές γραμμές, η ανάλυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας δείχνει ότι οι επιχειρήσεις που διοικούνται από γυναίκες έχουν παρόμοιο προφίλ με εκείνο των ανδρών στη Βουλγαρία και αντιμετωπίζουν παρόμοιες προκλήσεις για την επιχειρηματική τους ανάπτυξη με τους άνδρες. Οι κύριοι τομείς στους οποίους θα μπορούσαν να λάβουν υποστήριξη σχετίζονται κυρίως με τους ανθρώπινους πόρους - για τη βελτίωση των δεξιοτήτων τους.[9]

Σύμφωνα με την έκθεση του ΟΟΣΑ: 2021 οι συνολικές συνθήκες επιχειρηματικότητας παραμένουν δύσκολες. Οι νεοφυείς επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν πάνω από το μέσο όρο διοικητικό φόρτο λόγω χρονοβόρων διαδικασιών και η πρόσβαση στη χρηματοδότηση είναι δύσκολη για τους επιχειρηματίες. Ενώ η στήριξη της επιχειρηματικότητας συνίσταται κυρίως σε γενικά προγράμματα χρηματοδότησης και κατάρτισης, υπάρχει ένας μικρός αριθμός εξατομικευμένων προγραμμάτων στήριξης της επιχειρηματικότητας. Τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία εξακολουθούν να αποτελούν κρίσιμη στήριξη για τις πολιτικές και τα προγράμματα στον τομέα αυτό. Υπάρχει ένα αρκετά ολοκληρωμένο σύστημα στήριξης για νέους επιχειρηματίες. Προσαρμοσμένη κατάρτιση και καθοδήγηση είναι επίσης διαθέσιμα για τις γυναίκες επιχειρηματίες- ωστόσο, η στρατηγική για την προώθηση της γυναικείας επιχειρηματικότητας βρίσκεται ακόμη υπό ανάπτυξη.[10]

Μια άλλη μελέτη δείχνει ότι οι επιθυμητές μορφές υποστήριξης από τις γυναίκες επιχειρηματίες είναι η παροχή οικονομικών πόρων, η προβολή των ιστοριών επιτυχημένων γυναικών επιχειρηματιών, η κατάρτιση σε θέματα επιχειρηματικότητας για την παροχή ορισμένων γνώσεων και δεξιοτήτων για τη δημιουργία και την ανάπτυξη επιχειρήσεων[11].

Το ποσοστό επιχειρηματικότητας αρχικών σταδίων ήταν ελαφρώς χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ για την περίοδο 2016-20. Η διαφορά αυτή ήταν μεγαλύτερη μεταξύ των νέων (5% στη Βουλγαρία έναντι 7% στην ΕΕ). Επιπλέον, μεγάλο ποσοστό αυτών των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων αρχικών σταδίων οφειλόταν στην έλλειψη άλλων ευκαιριών στην αγορά εργασίας, ιδίως μεταξύ των ηλικιωμένων (36%) και των γυναικών (33%). Η εξάλειψη όλων των διαφορών στα ποσοστά επιχειρηματικής δραστηριότητας μεταξύ των πληθυσμιακών ομάδων (δηλαδή η εφαρμογή του ποσοστού επιχειρηματικότητας αρχικών σταδίων των ανδρών ηλικίας 30-49 ετών στο σύνολο του πληθυσμού) θα οδηγούσε σε 106 000 επιπλέον επιχειρηματίες. Περίπου το 60% αυτών των "ελλειπόντων" επιχειρηματιών είναι γυναίκες, σχεδόν το 60% είναι άνω των 50 ετών και άλλο ένα 15% είναι νέοι (20-29 ετών).[12]

Τα επίπεδα αυτοαπασχόλησης ήταν χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ κατά την τελευταία δεκαετία. Οι γυναίκες (7%) και οι ηλικιωμένοι (12%) ήταν λιγότερο πιθανό να αυτοαπασχολούνται από τον αντίστοιχο μέσο όρο της ΕΕ (10% για τις γυναίκες και 17% για τους ηλικιωμένους). Ωστόσο, οι αυτοαπασχολούμενοι ήταν πιο πιθανό να απασχολούν άλλους (35% έναντι 30%), συμπεριλαμβανομένου υψηλότερου ποσοστού αυτοαπασχολούμενων γυναικών σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ (30% έναντι 24%).[13]

Όσον αφορά την ανάπτυξη δεξιοτήτων, μπορεί να παρατηρηθεί ένας αριθμός προσαρμοσμένων μέτρων για την ανάπτυξη δεξιοτήτων επιχειρηματικότητας. Ωστόσο, τα περισσότερα από αυτά είναι μικρής κλίμακας πρωτοβουλίες. Μια αξιοσημείωτη πρόκληση είναι ότι δεν καθορίζεται πάντοτε ο κατάλληλος προϋπολογισμός για την υλοποίηση. Ένα άλλο ζήτημα είναι ότι τα υφιστάμενα μέτρα δεν αξιοποιούν την εμπειρία των μακροχρόνιων ιδρυμάτων στον τομέα της επιχειρηματικότητας. Οι οργανισμοί αυτοί έχουν διδαχθεί από προηγούμενες εμπειρίες και συνήθως συνεργάζονται διεθνώς.[14]

Σύμφωνα με την Εθνική Στρατηγική για την Προώθηση της Ισότητας μεταξύ Γυναικών και Ανδρών 2021-2030, οι γυναίκες εξακολουθούν κυρίως να έχουν λιγότερο ελεύθερο χρόνο από τους άνδρες, επειδή επιβαρύνονται με τη φροντίδα των παιδιών, τη φροντίδα των ηλικιωμένων και των εξαρτώμενων μελών της οικογένειας. Οι γυναίκες ξοδεύουν κατά μέσο όρο διπλάσιο χρόνο την ημέρα για τη φροντίδα του νοικοκυριού και της οικογένειας σε σχέση με τους άνδρες και αφιερώνουν το μισό χρόνο τους για ψυχαγωγία, αθλητικές και σωματικές δραστηριότητες, χόμπι και παιχνίδια σε τέτοιου είδους δραστηριότητες (σύμφωνα με στοιχεία της ΕΣΥΕ).[15]

Σύμφωνα με συνεντεύξεις γυναικών επιχειρηματιών (176) στη Βουλγαρία, οι κύριες προϋποθέσεις για την επιχειρηματική επιτυχία είναι: τα προσωπικά προσόντα, το ευνοϊκό επιχειρηματικό περιβάλλον και η συμμετοχή σε δίκτυα[16]. Τα δίκτυα δημιουργούνται σήμερα συχνά με τη χρήση των νέων τεχνολογιών και της ψηφιοποίησης.

Όσον αφορά το δυναμικό των γυναικών επιχειρηματιών στη Βουλγαρία όσον αφορά την υιοθέτηση των ψηφιακών τεχνολογιών, μπορεί να αξιολογηθεί ως υψηλό, δεδομένων των ακόλουθων γεγονότων:

Σύμφωνα με την έκδοση 2019 του Δείκτη Ψηφιακής Οικονομίας και Κοινωνίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το 26,5% των ειδικών της τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνιών στη Βουλγαρία είναι γυναίκες (έναντι 17,2% στην ΕΕ). Το ποσοστό των γυναικών που αποφοιτούν σε ειδικότητες ΤΠΕ στη Βουλγαρία είναι σχεδόν 30%, σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 16%. Μεταξύ των επιστημόνων και μηχανικών στη χώρα μας, το 53% είναι γυναίκες, σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 40,5%. Στη Βουλγαρία, το ποσοστό των γυναικών που εργάζονται στους τομείς των επιστημών, της τεχνολογίας, της μηχανικής και των μαθηματικών είναι το υψηλότερο (11%) στην ΕΕ (έναντι 28% για τους άνδρες). Η ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών στον τομέα αυτό είναι το δεύτερο καλύτερο αποτέλεσμα στην ΕΕ.[17]

Σύμφωνα με έκθεση της PwC Bulgaria, οι βουλγαρικές ΜΜΕ και οι νεοφυείς επιχειρήσεις έχουν καλή πρόσβαση σε εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης. Πράγματι, η διαθεσιμότητα της χρηματοδότησης με ίδια κεφάλαια και της χρηματοδότησης από επιχειρηματικούς αγγέλους για νέες και αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις είναι υψηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ. Οι βουλγαρικές ΜΜΕ έχουν επίσης γενικά πρόσβαση στην παραδοσιακή τραπεζική χρηματοδότηση. Μόνο το 7% των αιτήσεων δανείων των ΜΜΕ απορρίπτεται, ποσοστό που είναι χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ - αν και τα μέσα επιτόκια για μικρά δάνεια είναι υψηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ.[18]

Τα βασικά δυνατά σημεία όσον αφορά το οικοσύστημα των ΜΜΕ που αναφέρονται στο Bulgaria - SME Fact Sheet 2021 είναι:[19]

·         Παρά το γεγονός ότι οι ΜΜΕ έχουν σχετικά καλή πρόσβαση στη χρηματοδότηση, το μέγεθος της επιχείρησης είναι ένας δύσκολος παράγοντας που πρέπει να ξεπεραστεί. Σύμφωνα με την προαναφερθείσα έκθεση της PwC Bulgaria, λιγότερο από το 20% των πολύ μικρών επιχειρήσεων έχουν πρόσβαση σε τραπεζικά δάνεια, βασιζόμενες αντ' αυτού στην αυτοχρηματοδότηση (61,3%) και σε δάνεια από την οικογένεια και τους φίλους (24,7%). Το εμπόδιο αυτό παρατηρείται επίσης με τις ευκαιρίες χρηματοδότησης από την ΕΕ. Μόνο το 8,2% των πολύ μικρών επιχειρήσεων έχει επωφεληθεί από τη χρηματοδότηση της ΕΕ - έναντι 26,4% για τις μεσαίες επιχειρήσεις.

·         Η κανονιστική και διοικητική επιβάρυνση παρουσιάζει ελαφρά πτωτική τάση τα τελευταία χρόνια. Ορισμένοι δείκτες σημείωσαν μέτρια πρόοδο - όπως το κόστος έναρξης μιας επιχείρησης, το οποίο μειώθηκε σταθερά την τελευταία δεκαετία και σήμερα ανέρχεται στο 1% του κατά κεφαλήν εισοδήματος, κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Ωστόσο, σύμφωνα με έρευνα του Βουλγαρικού Οργανισμού Προώθησης Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων, περίπου το 40% των ΜΜΕ εξακολουθούν να θεωρούν το επιχειρηματικό περιβάλλον εξαιρετικά δυσμενές.

·         Η διαδικασία αναδιάρθρωσης της βουλγαρικής οικονομίας συνεχίζεται με αύξηση της απασχόλησης και της προστιθέμενης αξίας που παράγεται από τις ΜΜΕ στους τομείς υψηλής τεχνολογίας και στις υπηρεσίες έντασης γνώσης.[20]

Ταυτόχρονα, το ενημερωτικό δελτίο για τις ΜΜΕ 2021 - Βουλγαρία και η επισκόπηση των επιδόσεων των ΜΜΕ 2021/2022 - δελτίο χώρας για τη Βουλγαρία παρουσιάζουν ορισμένες από τις ακόλουθες βασικές προκλήσεις[21],[22]:

·         Σύμφωνα με τον βουλγαρικό Οργανισμό Προώθησης Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων, η έλλειψη εργατικού δυναμικού υψηλής εξειδίκευσης, συνέπεια της δημογραφικής κρίσης που πλήττει τη χώρα, παραμένει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τις ΜΜΕ.

·         Μόνο το 33% των ΜΜΕ διαθέτουν τουλάχιστον ένα βασικό επίπεδο ψηφιακής έντασης (ενώ το 60% στην ΕΕ κατά μέσο όρο).

·         Με το ξέσπασμα του COVID-19, οι βουλγαρικές ΜΜΕ παρουσίασαν μείωση το 2020, η απασχόληση μειώθηκε κατά 4,0% και η προστιθέμενη αξία κατά 2,6%. Ενώ τα περισσότερα οικοσυστήματα ακολούθησαν ένα μοτίβο αρνητικών ρυθμών ανάπτυξης το 2020 και ανάκαμψης το 2021, το οικοσύστημα του λιανικού εμπορίου επλήγη ιδιαίτερα σκληρά.

·         Μια από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τις βουλγαρικές ΜΜΕ είναι η επιχειρηματικότητα. Οι επιχειρηματικές προθέσεις και οι επιχειρηματικές δραστηριότητες σε πρώιμο στάδιο είναι χαμηλές. Η έλλειψη επιχειρηματικών δεξιοτήτων συνδέεται με την ανεπαρκή ποιότητα της εκπαίδευσης.

·         Οι περιφερειακές ανισότητες εξακολουθούν να υφίστανται, με τις ΜΜΕ να συγκεντρώνονται στην πρωτεύουσα και σε λίγες περιφέρειες.

·         Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Πίνακα Αποτελεσμάτων Καινοτομίας 2020, η Βουλγαρία θεωρείται "μέτριος καινοτόμος", καθώς οι επιδόσεις της χώρας είναι κάτω από το 50% του μέσου όρου της ΕΕ. Οι επιδόσεις αυτές επεκτείνονται και στις ΜΜΕ, οι οποίες έχουν ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά εσωτερικής καινοτομίας στην ΕΕ, 13,8%. Η Βουλγαρία έχει επίσης χαμηλές επιδόσεις στην ψηφιοποίηση, σύμφωνα με τον δείκτη ψηφιακής οικονομίας και κοινωνίας 2020.

·         Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη έκθεση European Innovation Scoreboard 2022, το χάσμα επιδόσεων της χώρας σε σχέση με την ΕΕ γίνεται όλο και μεγαλύτερο. Η Βουλγαρία είναι ένας αναδυόμενος καινοτόμος φορέας με επιδόσεις στο 45,2% του μέσου όρου της ΕΕ. Οι επιδόσεις είναι επίσης χαμηλότερες από τον μέσο όρο των αναδυόμενων καινοτόμων (50,0%)[23]. Η Βουλγαρία έχει πολύ υψηλότερο ποσοστό μη καινοτόμων που δεν ενδιαφέρονται να καινοτομήσουν. Επιπλέον, είναι πιο δύσκολο να ξεκινήσει μια νέα επιχείρηση.[24]

Ενώ οι αναδυόμενοι καινοτόμοι δεν καλύπτουν τη διαφορά, οι αναδυόμενοι καινοτόμοι με τις χαμηλότερες επιδόσεις (όπως η Βουλγαρία) βλέπουν ακόμη και τη διαφορά τους από τα περισσότερα άλλα κράτη μέλη να αυξάνεται. Για τη Βουλγαρία οι επιδόσεις μειώθηκαν το 2017, το 2019 και το 2020 αντίστοιχα και αυξήθηκαν όλα τα υπόλοιπα έτη. Η αύξηση των επιδόσεων το 2022 (3,0%) οφείλεται στη βελτίωση των επιδόσεων των ΜΜΕ με καινοτομίες επιχειρηματικών διαδικασιών και των καινοτόμων ΜΜΕ που συνεργάζονται με άλλους.[25]

Εκπαίδευση στην ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων στη Βουλγαρία

Μετά από εκτενή επισκόπηση και ανάλυση των προγραμμάτων κατάρτισης και εκπαίδευσης για εμπειρογνώμονες και ειδικούς στην ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων στη Δημοκρατία της Βουλγαρίας, μπορούν να αναδειχθούν διάφοροι οργανισμοί που παρέχουν γνώσεις και δεξιότητες στον τομέα αυτό.

Το πιο λεπτομερές πρόγραμμα ψηφιακού μάρκετινγκ στη Βουλγαρία παρέχεται από την Softuni Digital (digital.softuni.bg), η οποία αναβαθμίζει τις γνώσεις και τις δεξιότητες των εκπαιδευομένων για την έναρξη και την ανάπτυξη επιχειρήσεων στο ολοκληρωμένο πρόγραμμα ψηφιακού μάρκετινγκ στη Βουλγαρία. Περιλαμβάνει διάφορες ενότητες, όπως: ένα εισαγωγικό μάθημα στο ψηφιακό μάρκετινγκ- βασικές αρχές του μάρκετινγκ, συμπεριλαμβανομένων όλων των θεμελιωδών θεμάτων του ψηφιακού μάρκετινγκ, όπως: Content Marketing, SEO, Email Marketing, Google Ads, Google Analytics και Facebook Marketing, καθώς και επαγγελματικές ενότητες για εξειδίκευση στα ακόλουθα επαγγέλματα: Ειδικός μάρκετινγκ κοινωνικών μέσων- ειδικός μάρκετινγκ επιδόσεων- ειδικοί στη βελτιστοποίηση μηχανών αναζήτησης (SEO) και στο μάρκετινγκ μηχανών αναζήτησης (SEM). Αυτό το πρόγραμμα Softuni Digital απευθύνεται σε όσους θέλουν να χτίσουν μια καριέρα στο ψηφιακό μάρκετινγκ και σε όσους σκοπεύουν να ξεκινήσουν τη δική τους επιχείρηση ή να αναπτύξουν υφιστάμενα επιχειρηματικά σχέδια και να αναβαθμίσουν τις ψηφιακές τους δεξιότητες.

Ένας άλλος εκπαιδευτικός οργανισμός που παρέχει γνώσεις και δεξιότητες στην ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων είναι η Net It (marketingacademy.bg). Προσφέρει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα στο ψηφιακό μάρκετινγκ, που περιλαμβάνει καινοτόμο διαδικτυακή εκπαίδευση συνοδευόμενη από διαβουλεύσεις με εμπειρογνώμονες και μια έτοιμη στρατηγική μάρκετινγκ. Ορισμένες από τις δημοφιλείς εκπαιδευτικές ενότητες της Net It είναι οι εξής: "Ξεκινήστε τη δική σας επιχείρηση στο διαδίκτυο", που εισάγει κάθε σπουδαστή στο πώς μπορεί να ξεκινήσει τη δική του εταιρική ιστοσελίδα, το δικό του ιστολόγιο, το δικό του ηλεκτρονικό κατάστημα ή την ιστοσελίδα της επαγγελματικής του κάρτας, με την εκπαίδευση να επικεντρώνεται στην απόκτηση πραγματικών, πρακτικών δεξιοτήτων, υποστηριζόμενων από στέρεες γνώσεις στον τομέα των ψηφιακών επιχειρήσεων και του ψηφιακού μάρκετινγκ. Στην ενότητα "Εξειδικευμένη εκπαίδευση στο μάρκετινγκ", οι σπουδαστές αποκτούν εις βάθος γνώσεις και πραγματικές πρακτικές δεξιότητες στη βελτιστοποίηση μηχανών αναζήτησης (SEO), στο μάρκετινγκ κοινωνικών δικτύων, στο μάρκετινγκ ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, στο μάρκετινγκ περιεχομένου, στη διαφήμιση στο Google και στη διαφήμιση στο Facebook.

Η εταιρεία συμβούλων Explora Academy (https://xplora.academy/) παρέχει επίσης εξειδικευμένη κατάρτιση στο ψηφιακό μάρκετινγκ. Οι εκπαιδευτικές ενότητες περιλαμβάνουν γνώσεις και δεξιότητες για τη διεξαγωγή επιτυχημένου μάρκετινγκ στην ψηφιακή εποχή, μάρκετινγκ περιεχομένου, μάρκετινγκ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, διαφήμιση στη Google, μάρκετινγκ ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και μάρκετινγκ σε μηχανές αναζήτησης, σχεδιασμό, διαχείριση και ανάλυση των αποτελεσμάτων των εκστρατειών κ.λπ.

Back to Top

Μέτρηση του αντίκτυπου - Αποτελέσματα της διαδικτυακής έρευνας με εμπειρογνώμονες σε θέματα ψηφιοποίησης

Χωρίς εξαίρεση, όλοι οι εμπειρογνώμονες που ερωτήθηκαν σχετικά με την ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων επιβεβαίωσαν την αποτελεσματικότητα της προτεινόμενης κατάρτισης στο έργο τους ως εκπαιδευτές ή σύμβουλοι για γυναίκες επιχειρηματίες.

Όσον αφορά το ερώτημα της σημασίας μιας τέτοιας κατάρτισης, σχεδιασμένης ειδικά για γυναίκες επιχειρηματίες, οι απαντήσεις ποικίλλουν. Δύο από τους οκτώ εμπειρογνώμονες που συμμετείχαν στην έρευνα τη χαρακτήρισαν ως εξαιρετικά σημαντική, τρεις - ως πολύ σημαντική και τρεις - ως σημαντική.

Μόνο τρεις από τους οκτώ εμπειρογνώμονες συμμετείχαν σε κατάρτιση για την υποστήριξη των γυναικών επιχειρηματιών, και μόνο μία φορά. Δύο από τους συμμετέχοντες σε μια τέτοια κατάρτιση προσέφεραν μία φορά από την πλευρά τους κατάρτιση που απευθυνόταν ειδικά σε γυναίκες επιχειρηματίες. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι τρεις από αυτούς που δεν έχουν εκπαιδευτεί ποτέ για να συνεργαστούν με γυναίκες επιχειρηματίες έχουν προσφέρει εκπαίδευση σε γυναίκες επιχειρηματίες περισσότερες από μία φορές. Η εστίαση των μαθημάτων τους καθορίστηκε από την ενασχόλησή τους με ενώσεις γυναικών επιχειρηματιών ή λόγω της υπεροχής των γυναικών επιχειρηματιών στην εκπαίδευσή τους.

Κατά την αξιολόγηση της μείωσης του χρόνου (σε ετήσια βάση) που σχετίζεται με τα επιχειρηματικά καθήκοντα, η επικρατέστερη άποψη είναι ότι θα μειωθεί σε ποσοστό από 51 έως 75% (πέντε από τους εμπειρογνώμονες επισημαίνουν αυτή την απάντηση). Οι άλλοι τρεις έχουν χαμηλότερες προσδοκίες - γι' αυτούς ο χρόνος θα μειωνόταν από 26 έως 50%.

Οι ερωτηθέντες μοιράζονται διαφορετικές εκτιμήσεις σχετικά με τον βαθμό στον οποίο μπορεί να μειωθεί το κόστος σε ετήσια βάση μέσω της χρήσης ψηφιακών τεχνολογιών και ψηφιακών εργαλείων. Οι μισοί (τέσσερις) πιστεύουν ότι η μείωση θα κυμανθεί από 51% έως 75%, δύο - μεταξύ 26 και 50%, και ένας υποδεικνύει τα δύο άκρα - 1 - 25% και 76 - 100%.

Τέλος, οι εμπειρογνώμονες διαφέρουν επίσης ως προς την αναμενόμενη ετήσια αύξηση των εσόδων ως αποτέλεσμα της εφαρμογής των ψηφιακών εργαλείων. Τρεις από αυτούς θεωρούν ρεαλιστική την αύξηση των εσόδων από 51 έως 75%, δύο - από 26 έως 50%, δύο - από 1 έως 25% και μόνο ένας προβλέπει αύξηση άνω του 75%.

Οι απαντήσεις που έλαβαν οι εμπειρογνώμονες στην τελευταία ερώτηση σχετικά με την απόδοση της επένδυσης στην ψηφιακή κατάρτιση και την αγορά του εξοπλισμού που απαιτείται για τη χρήση των ψηφιακών εργαλείων χαρακτηρίζονται από κάποια υπεκφυγή:

·         Σίγουρα θα επωφεληθούν από μια τέτοια εκπαίδευση μακροπρόθεσμα. Τα ψηφιακά εργαλεία βοηθούν στην οργάνωση των εργασιών σας, στην παρακολούθηση κάθε εργασίας, στην εξοικονόμηση χρόνου, στην παροχή υψηλότερης ποιότητας του τελικού προϊόντος/υπηρεσίας. Με την εξοικονόμηση χρόνου μπορούν να αντέξουν περισσότερους πελάτες που μπορεί να οδηγήσουν σε υψηλότερα κέρδη.

·         Οι απαντήσεις στις ερωτήσεις εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το είδος της επιχείρησης/βιομηχανίας και το μέγεθος της επιχείρησης - αν είναι πολύ μικρή, ΜΜΕ ή επιχείρηση. Ορισμένες επιχειρήσεις μπορούν να είναι σε μεγάλο βαθμό ψηφιοποιημένες και άλλες πολύ λιγότερο. Η ψηφιοποίηση επιφέρει άμεσα οφέλη που σχετίζονται με το κέρδος, όπως η δυνατότητα πώλησης σε περισσότερους πελάτες κάποιου προϊόντος ή η σύλληψη χαμένων ευκαιριών λόγω της αυτοματοποίησης, αλλά και έμμεσα οφέλη για το κέρδος, όπως η βελτιστοποίηση της ομαδικής εργασίας, η εξοικονόμηση κόστους και πόρων, τα κίνητρα των εργαζομένων κ.λπ. Ως εκ τούτου, οι παραπάνω ερωτήσεις θα πρέπει να διατυπωθούν με μεγαλύτερη ακρίβεια για να δοθεί ακριβέστερη απάντηση.

·         Λέγοντας τα παραπάνω πιστεύω ότι κάθε είδους αυτοματοποίηση και ψηφιοποίηση μακροπρόθεσμα θα ωφελήσει την εταιρεία, την ομάδα και τους πελάτες τόσο σε χρόνο όσο και σε χρήμα.

·         Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να επενδύσουν πολλά και αξίζει τον κόπο.

·         Ναι, νομίζω ότι είναι κερδοφόρο. Ο βαθμός εξαρτάται από τον κλάδο και το βαθμό ψηφιοποίησης της εταιρείας.

·         Είναι πολύ σημαντικό για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις να διαθέτουν διαφορετικά κανάλια επικοινωνίας με τους πελάτες. Λόγω των περιορισμένων πόρων και του προϋπολογισμού για μένα, αυτός είναι ο βέλτιστος τρόπος να ξοδεύω ανάλογα με τα αποτελέσματα.

·         Εξαρτάται από τη διαδικασία που θα αντιμετωπιστεί. Πολύ δύσκολο να γίνει εκτίμηση.

·         Κάθε δολάριο που επενδύεται σε μια τέτοια σειρά μαθημάτων, θα αποφέρει περισσότερα από ένα δολάριο πίσω, φυσικά, αν οι εκπαιδευτές είναι καλοί και μπορούν να παρέχουν πραγματικά χρήσιμες και πολύτιμες γνώσεις

Back to Top

Συμπεράσματα από τις τοπικές στρογγυλές τράπεζες με τους ενδιαφερόμενους φορείς

Το στρογγυλό τραπέζι διοργανώθηκε διαδικτυακά στις 16 Φεβρουαρίου 2022.

Στο στρογγυλό τραπέζι συμμετείχαν::

·         Martina Mihneva, Business Development Manager, Slavov Studio Software Company

·         Hristian Stoilkov, Διευθυντής, Presentation Leader Ltd.

·         Iva Vladimirova, Ιδρύτρια, Δίκτυο για τη Γυναικεία Επιχειρηματικότητα "Επιχειρήσεις με ψηλά τακούνια"

·         Katina Stoycheva, συντονίστρια στην Ένωση Σχεδιαστών Εσωτερικών Χώρων στη Βουλγαρία,

·         Dr. Ana Nikolova, ιδιοκτήτρια μικρών επιχειρήσεων, Mirai Consult EOOD

·         Vyara Todeva, Αντιπεριφερειάρχης της Περιφέρειας Σόφιας, Απασχόληση και Επιχειρηματική Ανάπτυξη

·         Miroslava Ivanova, Marketing and Consulting of SMEs, Εκπαίδευση, Κέντρο Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, Miracle Works Ltd.

·         Justin Thoms, ειδικός στο ψηφιακό μάρκετινγκ, εκπαιδευτής, μέντορας νέων επιχειρηματιών

Μέλη της ομάδας UNWE συμμετείχαν επίσης ενεργά στη στρογγυλή τράπεζα: Prof. Kostadin Kolarov, Dr. Maria Vasilska, Dr. Silvia Georgieva και Dr. Daniela Tsvetkova.

Μετά την παρουσίαση των βασικών ιδεών του προγράμματος σπουδών, της δομής και του περιεχομένου του, συζητήθηκαν τα βασικά ζητήματα που σχετίζονται με την πρακτική εφαρμογή του προγράμματος. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, οι επιμέρους συμμετέχοντες μοιράστηκαν τις απόψεις τους, μεταξύ των οποίων θα πρέπει να ληφθούν υπόψη τα εξής

·         Η ψηφιοποίηση μπορεί σίγουρα να βοηθήσει την ανάπτυξη και την ανάπτυξη των επιχειρήσεων. Τα πανεπιστήμια συχνά υστερούν στην ανάπτυξη της τεχνολογίας και δεν είναι πάντα σε θέση να προσελκύσουν επαρκείς καθηγητές ψηφιακής τεχνολογίας, ώστε να προσφέρουν πρακτικά προσανατολισμένη κατάρτιση στον τομέα αυτό. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το τρέχον πρόγραμμα σπουδών είναι πραγματικά απαραίτητο.

·         Οι γυναίκες είναι πιο πρόθυμες να σπουδάσουν απ' ό,τι οι άνδρες. Οι γυναίκες θέλουν να είναι καλύτερα προετοιμασμένες, και αυτό θα διευκόλυνε την προσέλκυσή τους ως ασκούμενες.

·         Υπάρχουν πολλές επιλογές κατάρτισης για τις γυναίκες επιχειρηματίες, αλλά είναι ζωτικής σημασίας να υπάρχει ειδική ενθάρρυνση για τις γυναίκες επιχειρηματίες, επειδή δεν έχουν αυτοπεποίθηση και δεν γνωρίζουν τα συγκεκριμένα βήματα της ψηφιοποίησης. Πολλοί επιχειρηματίες δεν καταλαβαίνουν γιατί πρέπει να επενδύσουν στην ψηφιοποίηση. Ακόμη και οι ήδη δημιουργημένοι ιστότοποι δεν συντηρούνται και δεν βοηθούν στη διευκόλυνση των πελατών.

·         Το πρώτο βήμα θα πρέπει να είναι η συνειδητοποίηση των αναγκών για συγκεκριμένες γνώσεις και δεξιότητες - για ποιες συγκεκριμένες ικανότητες ενδιαφέρονται οι γυναίκες επιχειρηματίες, τι χρειάζονται και ποιες γνώσεις και δεξιότητες πρέπει να συσσωρευτούν, να δημιουργηθούν και να αναπτυχθούν, και στη συνέχεια να αποφασιστεί τι πρέπει να μάθουν. Δηλαδή, δεν πρέπει να ξεκινά κανείς από την ύπαρξη του ενός ή του άλλου προγράμματος και του προτεινόμενου περιεχομένου και καταλόγου θεμάτων του, αλλά από τις συγκεκριμένες ανάγκες της κάθε γυναίκας επιχειρηματία. Εδώ μπορεί να προκύψει ένα πιθανό ζήτημα με τη δυνατότητα εφαρμογής ενός ατομικά προσαρμοσμένου προγράμματος στην κατάρτιση άλλων γυναικών επιχειρηματιών με παρόμοιο προφίλ.

·         Η κατάρτιση πρέπει να ξεκινά με μια ανάλυση της κατάστασης της επιχείρησης, ώστε να βρεθούν όλα τα σημαντικά πράγματα που πρέπει να βελτιωθούν. Όσον αφορά την οργάνωση της κατάρτισης, υπάρχουν διάφορες επιλογές - για παράδειγμα μέσω καθοδήγησης, όπως το πρόγραμμα ορισμένων συλλόγων γυναικών επιχειρηματιών.

·         Το πρόγραμμα θεωρείται αρκετά ενδιαφέρον, ιδίως για τους ανθρώπους εκτός Σόφιας, καθώς ένα τέτοιο πρόγραμμα μπορεί να τους ενθαρρύνει να γίνουν αποτελεσματικοί επιχειρηματίες. Πολλές μικρές επιχειρήσεις στην ύπαιθρο φοβούνται την ψηφιοποίηση και η οικοδόμηση ψηφιακών ικανοτήτων παραμένει παραμελημένη στις καθημερινές τους λειτουργίες, επειδή δεν κατανοούν πάντα τα οφέλη. Ως εκ τούτου, παραμένουν σε μεγάλο βαθμό απομονωμένες από τις ευκαιρίες που προσφέρει για το μάρκετινγκ της επιχείρησης, τη δικτύωση και τη βελτίωση των γενικών επιχειρηματικών επιδόσεων.

·         Θα ήταν χρήσιμο να προωθηθεί ένα τέτοιο πρόγραμμα εκτός της πρωτεύουσας Σόφιας. Για παράδειγμα, μέσω των περιφερειακών γραφείων εργασίας. Ακόμη και για τους ανέργους να ενθαρρυνθούν να ξεκινήσουν μια επιχείρηση. Αυτό θα επιλύσει επίσης περιφερειακά προβλήματα, όπως η μετανάστευση προς τις μεγάλες πόλεις.

·         Η πρωτοβουλία το πρόγραμμα σπουδών να φτάσει σε απομακρυσμένους μικρούς οικισμούς, π.χ. σε ερημικές αγροτικές περιοχές, περιοχές με υψηλή ανεργία και μετανάστευση, θα πρέπει να αναληφθεί από τη σύμπραξη μεταξύ των τοπικών αρχών, των ερευνητικών και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων - πανεπιστημίων και της κυβέρνησης.

·         Προκειμένου το πρόγραμμα σπουδών να προσεγγίσει ένα ευρύτερο κοινό, είναι απαραίτητο να επιδοτηθεί η κατάρτιση των ομάδων-στόχων από κατάλληλες διαθέσιμες πηγές χρηματοδότησης, όπως τα ευρωπαϊκά προγράμματα που στοχεύουν στην επιχειρηματικότητα και την ψηφιοποίηση.

·         Ακόμη και οι ήδη δημιουργημένοι ιστότοποι δεν υποστηρίζονται και δεν βοηθούν στη διευκόλυνση των πελατών. Πολλοί επιχειρηματίες δεν καταλαβαίνουν γιατί πρέπει να επενδύσουν στην ψηφιοποίηση.

·         Το πρόγραμμα σπουδών πρέπει να παρέχεται έναντι αμοιβής. Ο στόχος του προγράμματος σπουδών πρέπει να είναι να γίνουν κατανοητά τα οφέλη των ψηφιακών εργαλείων από τις γυναίκες επιχειρηματίες, αλλά όχι να μετατραπούν σε επαγγελματίες της ψηφιακής τεχνολογίας, κάτι που δεν είναι τόσο ρεαλιστικό και αποτελεσματικό, εκτός από έναν περιορισμένο αριθμό περιπτώσεων (π.χ. όσες έχουν ήδη ψηφιακές γνώσεις και δεξιότητες, λόγω τεχνικής εκπαίδευσης και υπόβαθρου, παρακολούθησης μαθημάτων για την ανάπτυξη ψηφιακών ικανοτήτων κ.λπ. ). Αντ' αυτού, το πρόγραμμα θα πρέπει να τους βοηθήσει να αποφασίσουν ποιες εργασίες, ψηφιακές διαδικασίες και εργαλεία και, τελικά, ποιους ψηφιακούς επαγγελματίες θα χρησιμοποιήσουν.

·         Οι επιχειρηματίες δεν πρέπει να στρέφουν την προσοχή τους από τις επιχειρήσεις στις ψηφιακές τεχνολογίες, αλλά πρέπει να γνωρίζουν ποιοι επαγγελματίες μπορούν να βοηθήσουν στην εισαγωγή τους.

·         Το πρόγραμμα σπουδών είναι πολύ καλό, σύμφωνα με τους συμμετέχοντες στο στρογγυλό τραπέζι, αλλά το ερώτημα είναι σε ποιες γυναίκες επιχειρηματίες απευθύνεται. Πολλές επιχειρήσεις δυσκολεύονται να ψηφιοποιηθούν. Η προσφορά του προγράμματος σπουδών πρέπει να είναι σύμφωνη με τις φάσεις ανάπτυξης των επιχειρήσεων. Για παράδειγμα, θα είναι χρήσιμο για τους νέους επιχειρηματίες να συμπεριληφθούν ενότητες σχετικά με τις οικονομικές και νομικές πτυχές της επιχείρησης. Δηλαδή, πρέπει να συμπεριληφθούν ενότητες με βασικές γνώσεις για τη διαχείριση μιας νέας επιχείρησης.

·         Υπάρχουν επιχειρηματίες με διαφορετικό βαθμό ετοιμότητας για τη χρήση ψηφιακών εργαλείων και, ως εκ τούτου, οι ενότητες θα πρέπει να προσφέρονται ανάλογα με το βαθμό ετοιμότητας.

Back to Top